kimyasal denge ne demek?

Kimyasal Denge

Kimyasal denge, ileri ve geri tepkimelerin hızlarının birbirine eşit olduğu, dolayısıyla reaktanların ve ürünlerin konsantrasyonlarının zamanla sabit kaldığı dinamik bir durumdur. Bir tepkime dengeye ulaştığında, tepkime durmuş gibi görünse de, aslında ileri ve geri tepkimeler sürekli olarak gerçekleşir ancak net bir değişim gözlenmez.

Denge Sabiti (K)

Denge sabiti, belirli bir sıcaklıkta dengeye ulaşan bir tepkime için ürünlerin ve reaktanların konsantrasyonları arasındaki orantıyı ifade eder. Denge sabiti, tepkimenin hangi yöne doğru eğilimli olduğunu gösterir.

  • K >> 1 ise, ürünler lehine (ürünlerin konsantrasyonu daha yüksek).
  • K << 1 ise, reaktanlar lehine (reaktanların konsantrasyonu daha yüksek).
  • K ≈ 1 ise, ürünler ve reaktanlar yaklaşık olarak eşit miktarlarda bulunur.

Le Chatelier İlkesi

Le Chatelier İlkesi, denge halindeki bir sisteme bir stres (sıcaklık, basınç veya konsantrasyon değişimi) uygulandığında, sistemin bu stresi azaltacak yönde tepki vereceğini belirtir. Bu ilke, denge konumunun hangi yöne kayacağını tahmin etmek için kullanılır.

Dengeyi Etkileyen Faktörler

  • Sıcaklık: Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık artışı dengeyi reaktanlar yönüne, endotermik tepkimelerde ise ürünler yönüne kaydırır.
  • Basınç: Gaz fazındaki tepkimelerde basınç artışı, mol sayısı az olan yöne dengeyi kaydırır.
  • Konsantrasyon: Bir reaktan veya ürünün konsantrasyonunun artırılması, dengeyi o maddeyi azaltacak yöne kaydırır.
  • Katalizörler: Katalizörler, dengeye ulaşma hızını artırır ancak denge konumunu değiştirmez.

Denge Türleri

  • Homojen Denge: Tüm reaktanların ve ürünlerin aynı fazda olduğu denge.
  • Heterojen Denge: Reaktanların ve ürünlerin farklı fazlarda olduğu denge.